Vlees-penning, Amsterdam 1616

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,75 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1616

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 16

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

Keerzijde: Blanco.

Vlees-penning, Amsterdam 1618

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,84 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1618

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 18

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1620

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,66 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1620

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1620

Boven het rund de initialen:

IYS 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

Vlees-penning, Amsterdam 1622

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,57 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1622

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1622

Boven het rund de initialen:

IYS 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

Vlees-penning, Amsterdam 1628

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,31 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1628

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1628

Boven het rund de initialen:

IYS 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

Vlees-penning, Amsterdam 1632

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,14 gram.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1632

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

De horens naar buiten gekeerd.

Bovenaan het jaartal 1632

Boven het rund de initialen:

IYS 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

Vlees-penning, Amsterdam 1639

Bodemvondst, Axel.

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,90 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1639

Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1639

Boven het rund de initialen:

WPIC

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze toe aan: 

Middelburg - Vleeschhouwers-Bouchers.

Tussen de horens van het rund, het torentje van Middelburg.

Op de penning van Axel, staat wel degelijk de letter W

Op de tekening in het boek staat:   1639 /♖ PIC

PIC zou staan voor "Pieter Jacobus Couwenberg".

Opening Godshuis St-Jacob 1866

Penning op de Opening van het Rooms Katholiek Oude Vrouwen-, en Mannenhuis Sint-Jacob te Amsterdam in 1866

Materiaal: Brons.

Bewerking: Geslagen

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø  26 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Gaveur/ontwerper: Jacob Samuel Cohen Elion 1840-1893. 
Datering: 1866


Voorzijde: Binnen een geprofileerde rand/boord.

Beeldhouwwerk boven de hoofdingang van het nieuwe gebouw aan de plantage.

De H. Jacobus, staande op een daknok.

De pelgrimshoed op de rug, in de rechterhand een staf met kalebas.

Links een gezeten bejaarde dame op de dakhelling.

In de linkerhand, een gevlochten rieten mandje.

In de rechterhand, twee beipennen en een breiwerk.

Rechts een gezeten kalende ouderling op de dakhelling.

In de handen, een gaanstok.

Links tegen de rand, de graveur/ontwerper.

       J . ELION . F .

In de gebogen afsnede, vier regels tekst in een kader.

ZALIG ZYN DE BARMHARTIGEN;

          WANT ZY ZULLEN

BARMHARTIGHEID VERWERVEN

                                                 MATTE.V:7.

Keerzijde: Binnen een geprofileerde rand/boord.

Het aanzicht op de voor-, en linker zijgevel van het nieuwe Godshuis.

Boven het gebouw in twee regels.

R . K . OUDE VROUWEN EN MANNENHUIS 'ST JACOB

                           TE AMSTERDAM

In de afsnede, in drie regels.

     PLECHTIG GEOPEND

          20 JUNI 1866 .

        W.I.J. OFFENBERG ARCHIT.

Toegangspenning Volksonderwijs 1826

Toegangspenning Volksonderwijs, Amsterdam.

Instituut tot volksonderwijs in wis- en natuurkunde, afdeling Amsterdam der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 26 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam 
Datering: 1826


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Een bijenkorf met toevliegende bijen.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Op het veld, het jaartal 1826

Onder het jaartal een rozet.

Het open veld, voor gravering naam.

Omschrift:

VOLKS - ONDERWYS.

Lit.: Westhoff, nr.3952; Jacob Dirks, Beschrijving der Nederlandsche of op Nederland en Nederlanders betrekking hebbende Penningen, pag.223 nr.276.

Tuchthuis-penning 1599

Tuchthuispenning of Rasphuisloodje.

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 31,8 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1599

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Twee mannen, raspen/zagen tropisch Braziliaans hardhout.

De stam gelegen op een rasp/zaagbok.

Achter de bok, gestapelt hout.

In de afsnede, een bladmotief en het gegraveerde nr 3

Omsloten met het omschrift:

T' SLANS . SCHRICK . BREYD EL ??? 1599

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Een cartouche, versiert en geornamenteerd met rozetten.

Binnen de omlijsting:

TVCHTHVYS

Tuchthuis

Onder de versiering de letters

A M X M

Amsterdam.

Geklopt met twee xx

Wat het wapen van Amsterdam weergeeft.

Lit.: Pelsdonk, pag. 177 Type 02 nr. 101; Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam. Onderstaande bron, Rasphuis (Amsterdam) Wikipedia.

Het Rasphuis was een tuchthuis waar hout werd geraspt in Amsterdam. Het werd in 1596 gevestigd in het voormalige Clarissenklooster aan de Heiligeweg. In 1815 werd het opgeheven, en in 1892 werd het gebouw afgebroken om plaats te maken voor een zwembad. Tegenwoordig staat op deze plaats het winkelcentrum Kalverpassage.

In het Rasphuis werden uitsluitend jonge mannelijke misdadigers opgesloten. Vrouwelijke misdadigers werden naar het Spinhuis gestuurd. De jongens moesten hout van de brazielboom (Caesalpinia echinata of pernambuco) uit Brazilië met behulp van een acht- tot twaalfbladige raspzaag tot poeder raspen; vandaar de naam. Dit poeder werd aan de verfindustrie geleverd, waar het door vermenging met water, oxidatie en inkoken, werd omgezet in een pigment - braziel geheten. Dit werd gebruikt als textielverf.

Tot de oprichting van het Rasphuis werd besloten nadat de 16-jarige assistent-kleermaker Evert Jansz, na marteling door de beul, had bekend dat hij bij twee gelegenheden bezittingen van zijn baas had gestolen. De gebruikelijke straf was openbare geseling, maar het stadsbestuur wilde proberen Jansz, die van goede komaf was, door heropvoeding te verbeteren. 

De oprichting van het Rasphuis markeerde een omslag in het juridisch denken. Tot dan vond men dat misdadigers alleen gestraft moesten worden. In het Rasphuis werd geprobeerd hen orde en een regelmatig leven bij te brengen. Het Rasphuis was dus bedoeld als een verbeterinstituut. Op het toegangspoortje, dat er nog steeds staat, stond dan ook te lezen: "Wilde beesten moet men temmen". Verhalen als zouden personen die niet wilden werken zijn opgesloten in een kelder die onder water kon worden gezet, zodat de gevangene, die in dit 'waterhuis' beschikking zou hebben gehad over een handpomp, moest kiezen tussen pompen of verzuipen, zijn onbevestigd.

Al na enkele jaren werd besloten de gevangenen van het Rasphuis als goedkope arbeidskrachten te exploiteren, waardoor het pedagogische effect verloren ging. Steeds meer volwassenen werden nu tot het Rasphuis veroordeeld. Ook bestond er een geheime afdeling, waar families tegen betaling losbandige of krankzinnige familieleden lieten opsluiten. Deze gevangenen stonden bekend als 'wittebroodskinderen', omdat ze beter eten kregen dan het standaardmenu van erwten en gort met een keer per week stokvis, zoutvlees, of spek. Tegen betaling kon men het rasphuis bezoeken, bijvoorbeeld om aan zijn kinderen te laten zien wat er met hen zou gebeuren wanneer ze niet braaf waren.

 

Dit rasphuis had lange tijd in het gewest Holland het monopolie op het verwerken van zogeheten verfhout. In 1599 had het Amsterdamse stadsbestuur een keur (stedelijke verordening) uitgevaardigd met de strekking dat binnen de stad alleen de gevangenen van het rasphuis verfhout mochten raspen. In het nabijgelegen Zaandijk werd vanaf 1601 echter verfhout in een verfmolen bewerkt. Het Rasphuis zag zijn monopolie bedreigd, maar kwam tot een vergelijk met de uitbater van de molen, die toezegde voortaan alleen de restanten te malen die niet bruikbaar waren voor de gevangenen. Spoedig daarop vroeg het Amsterdamse stadsbestuur de Staten van Holland om een octrooi voor het gehele gewest Holland, en verkreeg dit ook.[2] Op het naleven van het monopolie werd in de Zaanstreek toegezien door controleurs. Toch werd er steeds vaker de hand mee gelicht, mede omdat de kwaliteit en de levertijd van het verfhoutpoeder uit het Rasphuis te wensen over liet. In de loop van de achttiende eeuw was het octrooi niet meer te handhaven omdat het rasphuis niet genoeg produceerde om aan de vraag te voldoen.

Penning op "50e jarig bestaan Armen-scholen".1847

Penning op 50e jarig bestaan/jubileum van de Curatoren der Nederlandse scholen binnen Amsterdam..

1797-1747

Materiaal: Brons.

Massa: Onbekend.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1847.

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Het ingedeukt en gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden van het stadswapen, de jaartallen

1797-1847

Omschrift binnen een versierde cirkel.

  STADS - ARMEN - SCHOLEN . 

        VERBETERD ONDERWIJS .

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

In vier regels:

      ONDERWIJS

 EEN SCHAT VOOR_

EEN SCHILD TEGEN

        ARMOEDE

Onder de tekst, een rozet.

Bovenaan, een olielamp.

Lit.: Dirks 661; Academia Regia Disciplinarum Neerlandicain Nummis, Catalogus van de penningcollectie van het Trippenhuis, P-NL 025.

In 1797 werd door de Raad van Amsterdam een commissie ingesteld onder de naam " Curatoren der Nederlandse Scholen binnen Amsterdam". Onder haar toezicht werd een tweede commissie belast met het bestuurvan de stads-publieke armenscholen.

Deze speciale armenscholen waren scholen voor de allerarmsten in de stad.

Er diende dan ook geen schoolgeld te worden betaald, voor deze leerlingen.

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

in zes regels, de uitgeven en het adres:

         BRONZES

            D' ART 

COUPIER FILS & DROUART

             PARIS

      RUE AMELOT

              100

Omsloten met een krans met eikenblad en eikeltjes.

Onderaan dichtgebonden met een strik.

Penning, expositie Amsterdam 1895

Bodemvondst, Danny Ronda.

Penning op de expositie/tentoonstelling van 1895 in Amsterdam

Uitgifte van het Parijse huis van kunstbrons, Coupier fils & Drouart.

Materiaal: Brons.

Massa: 10,8 gram.

Diameter: 37 mm.

Aanmaakplaats: Parijs.
Datering: 1895.

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

in zeven regels:

    SOUVENIR

          DE 

     MA VISITE

            A

 L' EXPOSITION

 D' AMSTERDAM

         1895

Souvenir van mijn bezoek aan de Amsterdamse tentoonstelling.

 

Omsloten met een krans met eikenblad en eikeltjes.

Onderaan dichtgebonden met een strik.

Deel deze pagina

Draagpenning, (Wereld) tentoonstelling 1895

Bodemvondst, Danny Ronda.

Draagpenning op de Wereldtentoonstelling van het Hotel- en Reiswezen.

Draagoog en draagring nog aanwezig.

Materiaal: Tin.

Massa: Onbekend.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).
Datering: 1895.

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

in vijf regels:

    SOUVENIR

          VAN

   Oud Holland

         1895

           ★

De letters Oud Holland, in gotische belettering.

Onder het jaartal, een vijf-punt ster. 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Zicht op "De Gracht".

Onderaan

POSTHUMUS AMST . F .

Lit.: A.N.J. Fabius (1895 55 pagina's) Oud-Holland Wegwijzer met printverbeeldingen, een uitgave van het Bestuur van Oud-Holland.

 De ontwerper van de draagpenning liet zich inspiereren door een van de prenten uit het boek.

De Wereldtentoonstelling voor het Hotel- en Reiswezen werd in 1895 gehouden op het Museumplein in Amsterdam. De tentoonstelling zou volgens de criteria van het verdrag inzake wereldtentoonstellingen uit 1928 als gespecialiseerde tentoonstelling met als thema toerisme worden aangemerkt. Het Bureau International des Expositions heeft echter geen enkele gespecialiseerde tentoonstelling met terugwerkende kracht erkend zodat ook deze niet officieel als wereldtentoonstelling geldt.

Sint-Nicolaas penning 1775

Sint-Nicolaas penning.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

Materiaal: Zilver.

Massa: Onbekend.

Diameter: Onbekend.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Graveur/ontwerper: Johannes Michiel Lageman.
Datering: z.j. Ca. 1775.

Voorzijde: Binnen een geprofileerde boord.

Een staande Sint-Nicolaas op een sokkel naar rechts.

In de linkerhand een kromstaf.

Met de rechterhand, een zegenend gebaar.

Voor de heilige een mand met bloemen, hoorn des overvloeds.

Waarachter korenaren.

Omschrift:

ST. NICOLAUS / EPISCOPUS

  Sint Nicolaas de bisschop.

Onder de heilige een afsnede, in twee regels.

BEN EFICIORUM IN

       MEMORIAM.

Een werk in het geheugen.

Keerzijde: Binnen een geprofileerde boord.

Een opengeslagen boek, waarop een loep.

Waaronder acht regels tekst:

       SANT NIKLAAS WIL U

             DIT ZENDEN,

    WAARDE KINDER, OP DAT

             GE U ZOUDT

    DES TE MEER TOT LEEREN

              WENDEN,

    WAAR HY ALTOOS MEEST

             VAN HOUDT.

Twee naar elkaar geplaatste lauriertakken

Rechts onder tegen de boord, de graveur.

LAGEMAN

Visverdelersloodje (HRB)

Enkelzijdig Visverdeler loodje.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmetingen: 51,5 mm. x 46,5 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. 1836.

Voorzijde: Gelegen op een rechthoekig veld.

De hoeken afgerond.

Drie boven elkaar staande kruisjes, naar het wapen van Amsterdam.

Onderaan de letters

        HR B

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Museum Amsterdam Inventarisnr.PA 1646.

Moddermans

Beroepspenning Moddermans/modderlieden Amsterdam.

Afgegeven door het Aalmoezeniersweeshuis.

De opbrengst van het straatvuilnis was voor het gesticht.

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 47 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 1600-1800.

Voorzijde: Binnen een gladde cirkelrand/boord.

Onder het wapenschild van Amsterdam aan een lint.

Een baggeraar, zijn modderschuit voortduwende.

Onder de schuit in het water, een klop/bijmerk.

Het wapenschild van het Aalmoezeniersweeshuis (?)

Keerzijde: Binnen een gladde cirkelrand/boord.

Het gegraveerde volgnummer.

                 N° I9

Lit.: Jaarboek voor Munt- en Penningkunde Amsterdam 1958.

Dirks, De Noord Nederlansche gildepenningen, Amsterdam pag.93.

Plaquette (64)

Bodemvondst.

De juiste functie/datering van deze plaquette is niet gekend.

Gefragmenteerd aan de rand.

Materiaal: Lood.

Bewerking: Geklopt.

Massa: Onbekend.

Afmetingen:  40 mm. x 14 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17de à 18de eeuw

Voorzijde: Gelegen op een vierkant plaatje.

Geklopt, gekroond klein wapenschild van Amsterdam.

Onder het wapen, de geklopte cijfers:

                           64

Keerzijde: Gelegen op een vierkant plaatje.

Niet nader toe te schrijven tekening/thema.

Standplaatspenning Noordermarkt.

Enkelzijdige standplaats-penning (?) Noordermarkt Amsterdam.

De juiste functie, datering van deze penning is niet gekend.

Pengat voor ophanging.

Materiaal: Koper.

Bewerking: Geklopt.

Massa: 7,97 gram.

Diameter: Ø 36 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 19de eeuw

Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

Omschrift:

NOODERMARKT : N : B

Centraal in het veld.

              N
            KAP

Keerzijde: Blanco. 

 

 

 

De (Zeemans) Hoop 1773

Enkelzijdige penning/knoop (?) op "De (Zeemans) Hoop", Amsterdam.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

Twee spijkergaatjes.

Materiaal: Lood.

Bewerking: Gegoten.

Massa: 13,15 gram.

Diameter: Ø 42 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1773

Voorzijde: Binnen een parelcirkel en lijncirkel.

Staande aanziende voorstelling van "De Hoop",

in de linkerhand een scheepsanker.

Op de rechterhand, een vogel.

Ter weerszijden van de dame het gesplitst jaartal.

                              J7  /  73

 Ter weerszijden van het hoofd, de letters:

                              J  /  L

Keerzijde: Blanco, gekrast.

Niet uit te sluiten, sporen van een afgebroken knoopoogje.

Herbruik tot knoop na knoopoogbreuk.

Lit.: Rijksmuseum Amsterdam, Identificatie NG-VG-7-658 (Eenzijdige loden penning)

Oprichting "College Zeemanshoop" 1822

Penning op de "Oprichting van het College Zeemanshoop" te Amsterdam.

Materiaal: Blik.

Bewerking: Geslagen.

Massa: 11,53.

Diameter: Ø 30 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1822

Voorzijde: Binnen een gladde cirkelrand/boord.

Staande voorstelling van De Hoop, de rechterhand gesteund op een anker.

Op de linkerhand, een vogel.

Op de achtergrond, een driemaster in volle zee.

Omschrift:

OPGERIGT DEN 1TE. MEI 1822 

Keerzijde: Gelegen in een glad veld.

Zicht op de voorgevel van de Collegie.

Op de verdieping/etage de tekst:

            ZEEMANSHOOP

Omschrift:

HET COLLEGIE ZEEMANSHOOP TE AMSTERDAM.

Wapen van Amsterdam.

Bodemvondst, Peter Bakker.

De juiste functie/datering van deze plaquette is niet gekend.

Turf-, brood of vleesloodje (?)

Materiaal: Lood.

Bewerking: Geklopt.

Massa: 2,49 gram.

Afmetingen: 15,7 mm. x 13,3 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17de à 18de eeuw.

Voorzijde: Gelegen op een rechthoekig plaatje.

Geklopt, gekroond wapenschild van Amsterdam.

Keerzijde: Blanco.

Havenloodje (?)



Enkelzijdig gildepenning, Havenloodje (?).


Materiaal: Lood.

Bewerking: Geslagen, geklopt .

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø 44 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17de à 18de  eeuw.


Voorzijde: Gelegen in een glad veld.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Onder het wapen de geklopte cijfers:

                         I I

Rechts naast het wapen, een klop/bijmerk (?)


Keerzijde: Blanco.



Lit.: Amsterdam Museum. Identificatie PB 101.


______________________________________________