Boy bischop token St-Edmund (BBT/SE/G 02)

Boy bishop penning, naar type "Groat".

Juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 25 mm.

Massa: Onbekend.

Aanmaakplaats: z.pl. Bury St-Edmund.

(mogelijks waren er meerdere plaatsen van fabricage van dit soort penningen, waaronder Suffolk, Ipswich en Ely. Maar word hoofdzakelijk toegeschreven aan Bury St-Edmunds)

Datering: z.j. Ca. 1485-1530

Voorzijde: Binnen een binnencirkel.

Jong aangezicht iets naar rechts gericht,

met bisschopmijter bezet met edelstenen.

Ter weerszijden:

Rechts de gespiegelde letter N, met een kromstaf naar rechts.

Links de letter S, met kromstaf naar links

Omsloten met een omschrift:

SΛNCTЄ : NIChOLΛЄ : ORΛ : PRO : NO

 

Keerzijde: Binnen een dubbel omschrift.

Lang smal glad gevoet kruis.

De kruisarmen doorbreken het omschrift.

In de kwartieren, telkens drie bolletjes/pellets.

Centraal een (passer) punt.

Omschrift in de buitenbaan:

ЄCCЄ / NOVΛ / FΛCIO / OmNIΛ

Omschrift in de binnenbaan:

ΛVЄ / RЄX / GЄn / TIS

Voluit: Ave rex gentis anglorum.

Wat wil zeggen: Zie de koning van het Engelse volk.

Naar een verwijzing van een volkslied, naar St-Edmund in de abdij van Bury.

 

Lit.: Mitchiner & Skinner II, groep Pi, 1. VF.

 

Boy bishop token St-Edmund (BBT/SE/G 03)

Boy bishop penning, naar type "Groat".

Juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 25 mm.

Massa: Onbekend.

Aanmaakplaats: z.pl. Bury St-Edmund.

(mogelijks waren er meerdere plaatsen van fabricage van dit soort penningen, waaronder Suffolk, Ipswich en Ely. Maar word hoofdzakelijk toegeschreven aan Bury St-Edmunds)

Datering: z.j. Ca. 1485-1530

Voorzijde: Binnen een binnencirkel.

Jong aangezicht iets naar rechts gericht,

met bisschopmijter bezet met edelstenen.

Ter weerszijden:

Rechts de gespiegelde letter N, met een kromstaf naar rechts.

Links de letter S, met kromstaf naar links

Omsloten met een omschrift:

SΛNCTЄ : NIChOLΛЄ : ORΛ : PRO : NO

 

Keerzijde: Binnen een dubbel omschrift.

Lang smal glad gevoet kruis.

De kruisarmen doorbreken het omschrift.

In de kwartieren, telkens drie bolletjes/pellets.

Centraal een (passer) punt.

Omschrift in de buitenbaan:

ЄCCЄ / NOVΛ / FΛCIO / OmNIΛ

Omschrift in de binnenbaan:

ΛVЄ / RЄX / GЄn / TIS

Voluit: Ave rex gentis anglorum.

Wat wil zeggen: Zie de koning van het Engelse volk.

Naar een verwijzing van een volkslied, naar St-Edmund in de abdij van Bury.

Lit.: Mitchiner & Skinner II, groep Pi, 1. VF.

Boy bishop token St-Edmund (BBT/SE/G 04)

Boy bishop penning, naar type "Groat".

Juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 25 mm.

Massa: Onbekend.

Aanmaakplaats: z.pl. Bury St-Edmund.

(mogelijks waren er meerdere plaatsen van fabricage van dit soort penningen, waaronder Suffolk, Ipswich en Ely. Maar word hoofdzakelijk toegeschreven aan Bury St-Edmunds)

Datering: z.j. Ca. 1485-1530

Voorzijde: Binnen een binnencirkel.

Jong aangezicht iets naar rechts gericht,

met bisschopmijter bezet met edelstenen.

Ter weerszijden:

Rechts de gespiegelde letter N, met een kromstaf naar rechts.

Links de letter S, met kromstaf naar links

Omsloten met een omschrift:

SΛNCTЄ : NIChOLΛЄ : ORΛ : PRO : NO

 

Keerzijde: Binnen een dubbel omschrift.

Lang smal glad gevoet kruis.

De kruisarmen doorbreken het omschrift.

In de kwartieren, telkens drie bolletjes/pellets.

Centraal een (passer) punt.

Omschrift in de buitenbaan:

ЄCCЄ / NOVΛ / FΛCIO / OmNIΛ

Omschrift in de binnenbaan:

ΛVЄ / RЄX / GЄn / TIS

Voluit: Ave rex gentis anglorum.

Wat wil zeggen: Zie de koning van het Engelse volk.

Naar een verwijzing van een volkslied, naar St-Edmund in de abdij van Bury.

 

Lit.: Mitchiner & Skinner II, groep Pi, 1. VF.

 

Boy bishop token St-Edmund (BBT/SE/G 05)

Boy bishop penning, naar type "Groat".

Gehalveerd/gefragmenteerd.

Juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 28,5 mm.

Massa: 7,30 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Bury St-Edmund.

(mogelijks waren er meerdere plaatsen van fabricage van dit soort penningen, waaronder Suffolk, Ipswich en Ely. Maar word hoofdzakelijk toegeschreven aan Bury St-Edmunds)

Datering: z.j. Ca. 1485-1530

Voorzijde: Binnen een binnencirkel.

Jong aangezicht iets naar rechts gericht,

met bisschopmijter bezet met edelstenen.

Ter weerszijden:

Rechts de letter N, met een kromstaf naar rechts.

Links de letter S, met kromstaf naar links

Omsloten met een omschrift:

SΛNCTЄ : NIChOLΛЄ : ORΛ : PRO : NO

 

Keerzijde: Binnen een dubbel omschrift.

Lang smal glad gevoet kruis.

De kruisarmen doorbreken het omschrift.

In de kwartieren, telkens drie bolletjes/pellets.

Centraal een (passer) punt.

Omschrift in de buitenbaan:

ЄCCЄ / NOVΛ / FΛCIO / OmNIΛ

Omschrift in de binnenbaan:

ΛVЄ / RЄX / GЄn / TIS

Voluit: Ave rex gentis anglorum.

Wat wil zeggen: Zie de koning van het Engelse volk.

Naar een verwijzing van een volkslied, naar St-Edmund in de abdij van Bury.

 

Lit.: Mitchiner & Skinner II, groep Pi, 1. VF.

 

Boy bishop token St-Edmund (BBT/SE/G 06)

Boy bishop penning, naar type "Groat".

Juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 25 mm.

Massa: 4,5 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Bury St-Edmund.

(mogelijks waren er meerdere plaatsen van fabricage van dit soort penningen, waaronder Suffolk, Ipswich en Ely. Maar word hoofdzakelijk toegeschreven aan Bury St-Edmunds)

Datering: z.j. Ca. 1485-1530

Voorzijde: Binnen een binnencirkel.

Jong aangezicht iets naar rechts gericht,

met bisschopmijter bezet met edelstenen.

Ter weerszijden:

Rechts de letter N, met een kromstaf naar rechts.

Links de letter S, met kromstaf naar links

Omsloten met een omschrift:

 SΛNCTЄ : NIChOLΛЄ : ORΛ : PRO :

Sint-Nicholas, bid voor ons.

Keerzijde: Binnen een dubbel omschrift.

Lang smal glad gevoet kruis.

De kruisarmen doorbreken het omschrift.

In de kwartieren, telkens drie bolletjes/pellets.

Centraal een (passer) punt.

Omschrift in de buitenbaan:

ЄCCЄ / nOVΛ / FΛCIO / Omn

Zie, ik maak alle dingen.

Omschrift in de binnenbaan:

ΛVЄ / RЄX / GЄn / TIS

Voluit: Ave rex gentis anglorum.

Wat wil zeggen: Zie de koning van het Engelse volk.

Naar een verwijzing van een volkslied, naar St-Edmund in de abdij van Bury.

Lit.: Mitchiner & Skinner II, groep Pi, 1. VF.

Boy bishop token Prior of Norwich (BBT/PN/G 01)

Boy bishop penning, naar type "Groat".

Juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 25 mm.

Massa: 4 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Brakendon/Brakendale, Prior of Norwich.

Datering: z.j. Ca. midden 15e eeuw.

Voorzijde: Centraal gelegen.

Jong aangezicht iets naar rechts gericht,

met bisschopmijter bezet met edelstenen.

Ter weerszijden van het personage:

Links de letter S.

Rechts de letter N.

(Saint-Nicholas)

Omsloten met een omschrift, tussen twee cirkels.

PIЄ . NICOHOLΛЄ . ORΛ . PRO . NOBIS

 

Keerzijde: Binnen een dubbel omschrift.

Lang smal glad gevoet kruis.

De kruisarmen doorbreken het omschrift.

In de kwartieren, telkens drie bolletjes/pellets.

Centraal een (passer) punt.

Omschrift in de buitenbaan:

VOS VO / CASTI / SЄ MЄ Є / CCЄ ΛO

Omschrift in de binnenbaan:

ЄCCE / SΛCЄ / DOSM / ΛGNVS 

Boy bishop token Prior of Norwich (BBT/PN/G 02)

Uit de collectie, Paul Callewaert

Boy bishop penning, naar type "Groat".

Gefragmenteerd aan de rand.

Juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 26,3 mm.

Massa: 4,10 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Brakendon/Brakendale, Prior of Norwich.

Datering: z.j. Ca. midden 15e eeuw.

Voorzijde: Centraal gelegen.

Jong aangezicht iets naar rechts gericht,

met bisschopmijter bezet met edelstenen.

Ter weerszijden van het personage:

Links de letter S

Rechts de letter N

(Saint-Nicholas)

Omsloten met een omschrift, tussen twee cirkels.

PIЄ . NICOHOLΛЄ . ORΛ . PRO . NOBIS

Keerzijde: Binnen een dubbel omschrift.

Lang smal glad gevoet kruis.

De kruisarmen doorbreken het omschrift.

In de kwartieren, telkens drie bolletjes/pellets.

Centraal een (passer) punt.

Omschrift in de buitenbaan:

VOS VO / CASTI / SЄ MЄ Є / CCЄ ΛO

Omschrift in de binnenbaan:

ЄCCE / SΛCЄ / DOSM / ΛGNVS 

Penning "Zotten-penning" op Pierre D'Autie.

Uit de collectie van, Dimidov.

Zotten-penning.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,84 gram.

Diameter: 21 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een omschrift.
Een wapenschild, met daarboven een kromstaf naar links gewend.

De kromstaf, komt in het omschrift.

Het wapen toont een keeper, 

met in de kwartieren telkens een adelaar met gespreide vleugels.
Omschrift:

MOn PETRI DAVTIE EP InOCETV'.

Keerzijde: Binnen een omschrift.

Links, een staande bisschop, getooid met mijter.

In derechterhand een kromstaf.

Rechts, een staande personage als zot verkleed.

Beiden staande onder een wan/baldakijn.

("Wan" staat voor "wind", "c' est du vent", "je kan dat niet serieus nemen".)

Omschrift:

QOCVQ3 . LIGAVERIS /// RRA ERIT

Voluit: Quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum in caelis.

Wat wil zeggen: Wat gij op aarde zult verbinden, zal verbonden zijn in de hemelen.

 

Lit.: Maandblad voor Numismatiek Brugge 12e jaargang pp,25-32.

Door Redgy Dewulf.

Het zottengeld maakt een zeer bijzonder deel uit van de numismatiek.

En werd reeds eerder toegelicht onder meer in het artikel van E. Schutyser.

"Over onnozele kinderen, zottenfeesten, ezelsbisschoppen en carnaval"

In de middeleeuwen waren de zottenfeesten een serie van festiviteiten van verschillende aard gaande van Sint- Niklaas tot begin mei waarbij, in de kathedralen, de klerken de rol innamen van de bisschoppen of van het kapittel. Deze omkering van waarden ging gepaard met allerlei lichtzinnig en grillig gedrag en ook met de uitdeling van zottengeld in lood. Waarschijnlijk betrof het hier heidense of zelfs antieke gebruiken, die na de kerstening waren blijven voortleven.

Baanbreker inzake het onderzoek naar het zottengeld was M.J. Rigollot met zijn 

"Monnaies inconnues des évéques des innocens, des fous ..." Parijs 1837.

Onder nummer 58 in zijn boek vermelde hij een stuk uit Amiens, XVIe eeuw.

Alfred Demailly geeft in zijn " Monnaies des évéques des innocents papes des sots.."

Amiens 1906, een klassement van de zottenpenningen naar zekere kenmerken op die stukken. Onder de zottenpenningen die "enkel de naam van de bisschop vermelden", geeft hij ook het stuk op dat de naam Pierre Pautie draagt (p.10).

Recentelijk heeft Christelle Marillier in haar eindverhandeling over de mereaus van de zottenfeesten te Amiens het eveneens over Pierre Pautie.

Wanneer men de penning nader bekijkt, ziet men dat de P van Pautie, in feite een naar voor gekrulde D is, zoals vaak gebruikt op mereaus in de XVIe eeuw. 

Wat volgens Redgy Dewulf, men het moet hebben over ene Pierre Dautie.

Rigollot en zijn tekenaar hebben door de slechte staat van het door hen onderzochte stuk een foutje gemaakt, met de nodige gevolgen. Demailly en Marillier hebben gekopieerd van Rigollot en zijn niet meer terug naar de bron (het stuk zelf) gaan zien of hebben dat niet meer gekund.

Nu is Pautie helemaal geen bekende Franse achternaam, maar de naam Dautie verklaart meer gegevens ! D'Autie ("van Autie"). Autie (tegenwoordig Authie geheten) is een gemeente in het departement van de Somme, regio Nord-Pas-de-Calais-Picardie.

Conclusie:

Deze precisering maakt dit, reeds interessante, stuk nog levendiger. Pierre was afkomstig van Autie, gelegen tussen Arras en Amiens. In de laatste stad is hij een zottenbisschop geweest op wiens naam "munt" is gemaakt en uitgedeeld.

Penning "Zottenbisschop".

Bodemvondst, Eddy Huygens.

Zotten-penning.

Licht gefragmenteerd aan de randen.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4,3 gram.

Diameter: 23,11 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Stad Amiens.
Datering: z.j. Ca. begin 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een omschrift.

 ♔ CHARTOS ..OUVIR (?)

In het veld.
    Ω

S O T

(SONT) (?)

Wat wil zeggen: Dwaas

Centraal een (passer) punt.

Keerzijde: Binnen een omschrift.

♔ QVI A TOVS VA PLAIR'

(vervolg van op de voorzijde)

Wat wil zeggen:

Die aan allen gaat bevallen.

Een gevoet glad kruis.

Met in de kwartieren, de letters:

I / N / O / C

Voluit: Innocents

Wat wil zeggen:

Onschuldigen.

Lit.: Rigollot 81 (bewerkte tekening)

Maandblad voor Numismatiek Brugge 12e jaargang pp,25-32.

Door Redgy Dewulf.

Het zottengeld maakt een zeer bijzonder deel uit van de numismatiek.

En werd reeds eerder toegelicht onder meer in het artikel van E. Schutyser.

"Over onnozele kinderen, zottenfeesten, ezelsbisschoppen en carnaval"

In de middeleeuwen waren de zottenfeesten een serie van festiviteiten van verschillende aard gaande van Sint- Niklaas tot begin mei waarbij, in de kathedralen, de klerken de rol innamen van de bisschoppen of van het kapittel. Deze omkering van waarden ging gepaard met allerlei lichtzinnig en grillig gedrag en ook met de uitdeling van zottengeld in lood. Waarschijnlijk betrof het hier heidense of zelfs antieke gebruiken, die na de kerstening waren blijven voortleven.

Baanbreker inzake het onderzoek naar het zottengeld was M.J. Rigollot met zijn 

"Monnaies inconnues des évéques des innocens, des fous ..." Parijs 1837.

Penning "De Bisschop der onnozelen".

Uit de collectie van, Dimidov.

Méreaux/penning naar, "Bisschop der onozelen" (?)

Lacune door gietfout (?) of perforatie (?) 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4,50 gram.
Afmetingen: 23 mm x 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. (Amiens, Abbeville ?)
Datering: z.j. Ca. 15e eeuw.


Voorzijde: Binnen een omschift, tussen twee cirkels.

Een staande H. Michaël, die de draak verslaat.

Omschrift: 

SANCTE MICHAELE ARCH

Wat wil zeggen: De aartsengel Michaël.

Keerzijde: Binnen een omschrift, tussen twee cirkels.

Een wapenschild, gefankeerd aan beide zijden met een lauwertak.

Omschrift:

SANCTO . HLVDOVICE EPISCO

Méreaux "Bisschop der ontschuldigen", Amiens 1568.

Méreaux/penning, "Bisschop der ontschuldigen"

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4,31 gram.
Diameter:  25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amiens.
Datering: 1568


Voorzijde: Binnen een omschift, tussen twee cirkels.

Een zittende St-Petrus, in de rechterhand een sleutel.

In de linkerhand, een boek.

Omschrift:

ƧANTE . PETRE . ORA . PRO . ИObIƧ.

Keerzijde: Binnen een omschrift, tussen twee cirkels.

Een doornstruik, bedekt met een vogel/gans naar rechts.

(Ganzendoorn)

Omschrift:

❖ FRERE PIERRE . DE . DEƧPINAI 1568

Lit.: Bulletin de la Société des Antiquaires de Picardie (1929-1930) Tome XXXIII,

pag. 37-38.

Deel deze pagina